Kako su nastale kafane

Kafana je Turska reč, označava mesta gde se piju kafe, uz određeni ritual, sa uživanjem, uz neobaveznu  i laku priču, bezbrižno se ponaša i ovaj običaj popularno je nazvan „kafenisanje“ . kafenisanje postaje deo svakodnevnice utkane u naše Balkanske živote i kulturu i šire.

Kafana, kao institucija se pojavljuje u Turskoj u Carigradu od sredine petnaestog veka.

Iz Turske put kafane vodi u Beč. U Beču, tadašnjem centru Evrope, prvu kafanu našeg kontinenta otvara Srbin- Ivan Koljić, rodom iz Sombora, davne 1684. Godine.ovaj snalažljivi Sopmborac je kao špijun među Tucima učinio velike usluge austrijskoj vojsci, te je bio nagrađen tovarom kafe koju je bečka vlast zaplenila od turaka. Ovo je našem zemljaku dalo dovoljno povoda da se osmeli i otvori vrata sasvim nove i Evropi nepoznate institucije- kafane.

Ubrzo brend okupljališta u kom se ispija kafa postaje ozbiljna institucija u čijim, mirisom ovog čarobnog napitka koji nas spaja, ispunjenim prostorijama, se okupljaju ugledni građani. Uz kafu gospoda počinju da razvijaju ritual čitanja novina, da raspravljaju o politici, besede o društvenim događajima, čak se i dogovaraju o poslovima- koji s u pratili nastanak kapitalističkih odnosa.

Ubrzo Pešta i Budim prihvataju trend kafane kao šik novog vremena te one polako ulaze i u Novi Sad, tada prvi slobodan kraljevski grad u Južnoj Ugarskoj.

 Ovdašnje Kafane se gnjezde u spise tadašnjih i sadašnjih važnih pera- Laze Kostića, Đorđa Rajkovića, Stevana V. Popovića i Ilije Ognjanovića- Abukazema. Dok o značaju kafane posebno piše Štefan Cvajg.

Prva kafana u Novom Sadu nastaje ubrzo posle eliberacije 1749. Godine, doduše ona kao nešto ozbiljnijeg i modernijeg karaktera zamenjuje dotadašnje krčme i  gostione.

Na mestu na kome je danas Matica Srpska, dva Srbina- Atanasije i Kosta Todorović, te famozne 1749. Godine otvaraju kafanu „Turski Han“ u dotadašnjem svratištu i istoimenoj gostioni, sa namerom okupljanja novosadskog poslovnog i uglednog sveta. Kafanu ubrzo preuzima Grk (Cincarin), Manojlo Berberin, unapređuje početnu ideju braće Todorović i uskoro Han postaje sinonim okupljanja novosadske elite,od obrazovanih i uglednih do pisaca umetnika i glumaca. Kao jedan od zanimljivijih ali i glasnijih što se tiče žučnih politiciziranja ističe se Arsenije Teodorović, autor ikonostasa u Almaškoj crkvi.

SARAJEVSKI CEVAP KOD DAKCA

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *